TATAVLA' DAN KURTULUŞ' A |
Çeşmeler ve Hamamlar
ÇEŞMELER
Tarih boyunca İstanbul’un her semtinde olduğu gibi Tatavla’nın da su gereksiniminin karşılanması için çeşitli dönemlerde Taksim su şebekesine bağlı olan sokak çeşmeleri yaptrılmıştır. Eski Tatavla’nın tam ortasındaki Çeşme Meydanı ya da bugünkü adıyla Sefa Meydanı’nındaki çeşme bunların en büyüğü ve en gösterişlisidir. Sekizgen planı ve kiremit çatısı ile meydanın tam ortasına yapılmıştır. Padişah III. Selim’in annesi Mihrişah Valide Sultan tarafından yaptırılan ve günümüzde suyu akmayan bu çeşmenin kitabesinde şu satırlar okunmaktadır: "Mehdi ulya-yi saltanat devletlu inayetlu Valide Sultan aliyyet-üş-şan Efendimiz hazretleri Bağçe Karyesi kurbünde müceddeden bina ve ihya buyurdukları Bend-i Cedidlerine hasbeten-li’illah-i teala iki masura ma-i leziz işbu çeşme icra içün ta’yin buyuruldu." (Fi 10 Muharrem 1214/ miladi 1798-99). Çeşme, 1997 yılında özensiz bir onarım geçirmiştir.
Bir başka önemli çeşme Direkçibaşı Sokağı’nda yer alır. Kitabesiz ve susuz çeşme, zamanın tahribatına karşın güzelliğiyle dikkat çeker. Olasılıkla 19. yüzyılda yapılmıştır.
HAMAM
Tatavla’nın tek hamamı, tepenin Kasımpaşa yönüne doğru, bugünkü adlarıyla Fadıl Arif Çıkmazı ile Kurtoğlu Sokağı’na açılan başka bir çıkmaz arasında yer almaktadır. 1857 yılında Sultan Abdülmecit’in saray mimarlarından Hacı Kostil tarafından yaptırılmıştır. Tek kubbeli ve 17 kurnalı küçük bir hamamdır.
Hamamın bir yıllık odun gereksiniminin bir orman yakmaya eşit olduğu, bu nedenle çeşitli kısıtlamalara gidildiği ve yeni hamam yapımı için iznin zor alındığı bir dönemde burada yakıt olarak yalnızca linyit kömürü kullanılacağı konusunda söz verilerek gerekli izin alınmıştır. Pervititch’in 1925 tarihli Tatavla planında hamamın adı Kiryakidis Hamamı olarak geçmektedir. Günümüzde ise Sefa Hamamı adıyla kullanımdadır.