|
|
|
|
EMİN ONAT: KURUCU VE MİMAR |
Mimar
'ın mimar kimliğinin dokusu, Zürih'te ETH (Eidengönissche Technischen Hochschule) yıllarında oluşmaya başlar.M.Emin Halid’in ETH’da geçen yılları (1928-1932), parlak bir başarı çizgisi izler. Büyük bir şansı vardır. Hocası olan Otto R. Salvisberg, yalnız tanınmış ve iyi bir tasarımcı değil, mimarlık üzerine düşünmeyi de bilen, deneyimli bir uygulamacıdır. Bauhaus çizgisini özgün bir yorumla sürdüren yalın, işlevsel ama plastik vurgularla zenginleştiren bir mimardır. M.Emin, Modernizm’i aramayı, denemeyi ve yorumlamayı hocasından öğrenecektir.Onat mimarlığının beş yıl kadar süren ve daha çok yarışma projelerinin ön aldığı fonksiyonalist çizgisi, 40'lı yıllar başlarken dönemin "gelenekseli yeniden aramaya" yönelen konseptinin etkileriyle değişime uğrar.Onat için bu yıllar, daha çok bir referans arama dönemi olur. Bu yönelmede 1940'da başlayan Köy Enstitüleri proje yarışmalarının önemli payı olmalıdır. Büyük kentten köy ortamına açılan bir bakışla rasyonalist ilkelerle yerel olanı buluşturmayı deneyen bir Onat açılımı gözlenir. Dönemin "anıtsal/akademik" çizgisi ile yalnızca S. Hakkı Eldem ortaklıklarında buluşan Onat'ın kişisel yaklaşımı, Anadolu konut mimarlığının rasyonellerini yorumlamada yoğunlaşır.
1953-1961 yıllarında Onat mimarlığı modernizme, "köklerine" dönüşle karakterize olur. Onat'ın en dikkate değer yapılarını bu evrede tasarlaması raslantı olmamalı.'ın okul yılları ile birlikte mimarlığı, bu bağlamda dört döneme ayrılabilir:
Zürih Yılları 1928-1934,
Fonksiyonel 1934-1938,
Yerel ve Nostaljik1938-1953,
Köklerine Dönüş 1953-1961.
M. Emin'in Zürih'te Salvisberg çizgisiyle başlayan mimarlık yolcuğu Türkiye'de birçok duraktan geçer. Üniversitesine ve öğrencilerine tutkulu, meslektaşlarına açık, kentlerine ve insanlarına duyarlı, eğitime, bilgiye ve akla saygılı bir Emin Onat olarak tasarlar. Duraklarının her birinde kendisi olmayı arar. Uçlarda gezinmekten çok yer'e ve insan'a bağlanır......Dener: Yer'i Evrensel'le buluşturmayı da; Evrensel'i Yer'le bütünleştirmeyi de. Kendi evi veya Cenab And Evi de, Maliye Evleri de birer buluşma denemesidir. Gümüşsuyu Devres İşhanı, Evrensel ile Yer'in buluşmasıdır. Ya da Yüksel Apartmanı gibi en atak projelerinde bile bu buluşmayı dener.Antik Anadolu ile Bizans mozaik bezemelerini, Yörük kilim desenlerini, Osmanlı mukarnaslarını ve Hitit aslanlarını Koman'ın ve Müridoğlu'nun stilize kabartmaları ile buluşturdu Anıtkabir'in klasik dünyasında.Bütünleştirme yeteneği onundu sahiplenme herkesin oldu.
|
|
|
|
1928-1934 Zürih Yılları:
Öğrencilik döneminin belki de en önemli projesi "Haus: Gazi Mustafa Kemal Pascha"dır. Estetiğini Yalınlığından alan bir hazırlık çalışması.
|
|
|
1928-1934 Zürih Yılları: ETH Diploma Taravayı. Diploma travayı olarak hazırladığı Zürih Kentsel Yenileme Projesi ile birincilik aldı ve Salvisberg bu projeyi örnek çalışma olarak tanıttı.
|
|
|
1928-1934 Zürih Yılları: ETH Diploma Travayı. ...Kendine ve geleceğe umut veren bir hazırlık evresiydi ETH.
|
|
|
1934-1938 Fonksiyonel:
Onat mimarlığının bu ilk dönemi, Bauhaus Ekolü’nün akılcı ve işlevsel kurgu kuramına ve estetik bağlamına uyan denemelerin araştırıldığı yıllardır. Hemen tümü yarışma projelerinden oluşan denemeler:1. İstanbul Tiyatro ve Konservatuarı Proje Müsabakası, 1935, Dereceye giremedi. (Resimdeki Proje)
2. İller Bankası Proje Müsabakası, 1935 2. Mansiyon,
3. Yürükali Plajı Proje Müsabakası, 1935, 1. Ödül A.Sabri Oran ile birlikte.
4. İstanbul Limanı Galata Yolcu Salonu (Uluslararası Gar Maritim),1936 A. Sabri Oran ile birlikte 2.Ödül
5. Kadıköy Halkevi Proje Müsabakası, 1938 2. Ödül A.Sabri Oran ile birlikte.
6. Sivas Halkevi, 1938 Sabri Oran ile birlikte 2. Ödül A.Sabri Oran ile birlikte.
|
|
|
1934-1938 Fonksiyonel:
İstanbul Galata Limanı Yolcu Salonu Gar Maritim Projesi; Gar Maritim'de işlevsel düzenin açıklığının yanı sıra ölçülü bir anıtsallık arayışı gösterir.
|
|
|
|
|
|
|
|